Taç kapının köşelerinde birer sütunçe ve iki yanda birer niş vardır. Basık kemerli kapıdan ulaşılan iç mekânda ortadaki geniş avlunun etrafında odalar, eyvanlar ve bu mekânların kuzey ve güney kesiminde yapının uzunluğuna yerleştirilen birer ahır bölümü bulunmaktadır.
Kümbetle kervansaray arasındaki dikdörtgen planlı hamam küçük ölçülerdedir. Batıda sivri kemerli tonoz örtülü dikdörtgen bir soyunmalık mekânı vardır. Mekânın ortasında altıgen bir havuz bulunur. Kare planlı ve kubbeli ılıklık bölümüne sahip yapının sıcaklık bölümü de dikdörtgen planlı olup bir tonoz ve bir kubbeyle örtülmüştür.
Külliye yapıları arasında zikredilen cami tamamıyla değişikliğe uğramış ve yıkılan yapının yerine yeni bir cami inşa edilmiştir.
Sultan Melik Türbesi - Erzincan
Selçuklu Hükümdarı Alparslan’ın Anadolu’nun fethiyle görevlendirdiği Sultan Melik, 1071 – 1080 yılları arasında Kemah’la birlikte Erzincan, Divriği ve Şarki Karahisar bölgelerini egemenliği altına almıştır. Bu bölgede kurulan Mengücek Beyliği’nin hükümranlığı 1228 yılına kadar sürmüştür. Sultan Melik Türbesi Mengücek Beyliği dönemine aittir. Kemah'ın kuzeybatısındaki kayalık bir platform üzerinde yapılmıştır.
Türbe tuğla duvarlı, sekiz köşeli bir yapıdır. Yapının alt tarafında bulunan mezar odasının ortasında üst katı taşıyan sekizgen bir sütun vardır. Orta direk, tavan silmeleri ve tavan, tuğla örgü düzenindedir. Türbe, inşa malzemesi ve mezarların orijinal şekli ile dikkat çekmektedir.
Terzibaba Türbesi - Erzincan
Asıl adı Muhammed Vehbi olan tasavvuf ehli Terzibaba, mesleği terzilik olduğundan halk arasında bu adıyla anılmaktadır.
Terzibaba Mezarlığı
Erzincan'ın en büyük mezarlığı olan Kaledibi Mezarlığı'na, 1848 yılında vefat eden Terzibaba'nın defnedilmesiyle mezarlığın adı Terzibaba Mezarlığı olarak değiştirilmiştir.
Terzibaba Türbesi
Türbeye dört basamaklı merdivenle çıkılır. Yapının giriş bölümünde iki sütunlu ve üzeri kurşun kaplı, yağmurluk çıkması bulunmaktadır. Süsleme unsurlarının yer almadığı türbenin içi sade, sekizgen planlı düz bir örtüden oluşmaktadır. Türbenin kapısı ve pencerelerinde çapraz demir kafesler vardır. Türbenin içerisinde bulunan iki sandukanın büyük olanı Terzibaba'ya diğeri ise Terzibaba’nın en yakın müritlerinden birine aittir. Bir yangın sonucu harap olan türbe, 1980'li yıllarda betonarme olarak tekrar yaptırılmıştır. Mezarlık, Osmanlı mimarisi özelliği olan kesme taştan inşa edilmiştir. Türbe ve mezarlık halk tarafından sıkça ziyaret edilmektedir.
Kemaliye ilçesi, Erzincan’ın güneybatısında yer almaktadır. Geçmişte Eğin olarak bilinen ilçenin adı, Mustafa Kemal'in adından esinlenerek Kemaliye'ye çevrilmiştir. Tarihsel süreçte İpek Yolu ve kervan yolları üzerinde bulunan Kemaliye, kent dokusu, mimarisi ve özgün evleri ile öne çıkmaktadır.
Doğayı yapılaşmada temel unsur olarak gören bir anlayışla oluşan yerleşim, Fırat Nehri’nden itibaren yükselen üç ana sekiden oluşmaktadır. Fırat Nehri, kentsel mekân kurgusunu ve mimariyi etkilemiş, yerleşim birimleri bu etkiye göre tasarlanmıştır.
Kemaliye yerleşim bütününün ayrılmaz bir parçası, Karanlık Kanyon’dur. Türkiye’nin en ilginç kanyonlarından biri olan Karanlık Kanyon, Fırat’ın kolu olan Karasu Nehri’nin oluşturduğu sarp kayalık yamaçlarla çevrili bir boğazdır. Kanyonda yer alan ve dünyadaki tehlikeli yollar arasında sayılan Taş Yolu ise istisnai bir doğal güzelliğe ve estetik öneme sahiptir.
Kemaliye yerleşim merkezinin 4-5 kilometre kuzeybatısında yer alan Dilli Vadisi’nde eski Türk izlerine rastlanmaktadır. Dilli Vadisi içerisinde yer alan petroglifler ve damgalar üzerinde yapılan çalışmalar sonucunda elde edilen veriler Türk kültür tarihi açısından önemli bilgiler içermektedir.
Kemaliye ilçe merkezi ve bağlı diğer yerleşimleri, geleneksel yöre mimarisini ve dokusunu büyük ölçüde korumaktadır. Yakın çevresindeki doğal güzellikleri ve zengin folkloruyla Kemaliye büyük bir turizm potansiyeline sahiptir. Halıcılığı ile ünlü olan ilçede, her yıl halı festivali düzenlenmektedir.
Endiçi Kalesi, Roma mezarlığı, Pigan kalıntıları, Hasgel kalıntıları, Arsania kalıntıları, Topkapı Kalesi, Orta Cami, Kadıgölü, Ala Mağarası, Ocak köyü ve Hıdır Abdal Türbesi, Kemaliye’nin önemli tarihi yerlerindendir.
Kemaliye Tarihi Kenti, 2021 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesine eklenmiştir. Ayrıca, Kemaliye 2022 yılında Türkiye’nin sakin şehirler (cittaslow) ağına dahil edilmiştir.
